धर्म

कोणीतरी म्हटलेच आहे की धर्म ही अफूची गोळी आहे. वास्तविक पाहता एखाद्या विशिष्ट धर्मात किंवा आपल्याला आवडणा-या धर्मात जन्म घेणे हे आपल्या हातात नसते; हाच दुवा घेऊन जर विचार केला तर, जन्म घेतल्यानंतर होणा-या धार्मिक संस्कारांच्या मा-याचा परिपाक जर माणसाला धर्मांध अथवा धार्मिक बनण्यास उद्युक्त करत असेल तर ते त्या धर्माचे फार मोठे अपयश आहे असे मी समजतो.

प्रत्येक धर्माची एक स्वतंत्र विचारधारा असते. बरेच जणांच्या मते हिंदू हा धर्म नसून एक विचारधारा आहे संस्कृती आहे. माझे म्हणणे असे आहे की प्रत्येक धर्म हा एक स्वतंत्र विचारधारा आहे, संस्कृती आहे.

हिंदु धर्मानी सहिष्णुता शिकवली पण रूढी परंपरा आणि कर्मकांडात वाया गेला. वर्षभर सण, उत्सव साजरे करणे ते पण रस्त्यात खड्डे करून, ध्वनीप्रदूषण करून समाजाला त्रास देऊन हिंदु धर्माच्या अनुयायांना कसला आनंद मिळतो कोण जाणे. हिंदु धर्म सहिष्णु म्हणावा तर आपले दलित बांधव हिंदु धर्म सोडून इतर धर्मात का जातात? सगळाच गोंधळ.

कट्टर हिंदुत्ववादी सावरकरांच्या नावाचा सोयीस्कर वापर, शिवाजी महाराजांचे नाव घेऊन चाललेले राजकारण हे बघून उबग येतो. सावरकर आदर्श म्हणावेत तर तथाकथित हिंदुत्ववादी गोरक्षक सावरकरांच्या जाज्वल्य राष्ट्रप्रेमाच्या विचारांचा आदर करताना कुठेच दिसत नाहीत. सावरकरांनी तर स्पष्टपणे सांगितले आहे की गाय हा उपयुक्त पशू आहे.

शिवाजीमहाराजांचे विचार अंगी बाळगताना तर त्यांचे अनुयायी कधीच दिसले नाहीत. शिवस्मारक बांधण्यात सर्व सामान्य करदात्यांचे पैसे घालविण्यापेक्षा आहेत त्याच गड किल्ल्यांचे संवर्धन करून महाराजांचे विचार अंगिकारले तर फार बरे होईल पण त्यांच्या अनुयायांचे विचार; महाराजांचे नाव वडा पावाला देण्यापलीकडे जातच नाहीत.

इस्लाम धर्माची जगभर चाललेली वाताहत तर आपण बघतच आहोत. सगळ्यात तरूण धर्म बहाई ज्याचा जन्म इराण मध्ये एकोणीसाव्या शतकात झाला. सर्वधर्म समभाव आणि सगळ्यांचा देव एक आहे या तत्वज्ञानावर आधारीत. त्याचे तत्वज्ञान चांगले आहे पण समस्या ही आहे की कोणत्याही धर्माचे अनुयायी जेव्हा आपापल्या धर्माचे अतिरेकी अंधानुकरण करतात तेव्हा अहंकार निर्माण होतो आणि हेच घातक आहे. म्हणून प्रत्येकाने आत्मचिंतन केले पाहिजे कदाचित साक्षात्कार झाला तर समजेल की मानवधर्म हाच सगळ्यात जुना आणि चिरंतन धर्म आहे. चला तर धर्मांतर करूया मानवधर्मात पुन्हा एकदा.

जयंत प्र. पोतदार

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s